Υπάρχουν πρωινά που ο εκπαιδευτικός μπαίνει στην τάξη ήδη κουρασμένος.
Όχι επειδή δεν αγαπά τη δουλειά του. Όχι επειδή έχασε το ενδιαφέρον του για τους μαθητές. Αλλά επειδή, εδώ και καιρό, προσφέρει περισσότερη ενέργεια από όση προλαβαίνει να ανακτήσει.
Προετοιμασία, διδασκαλία, διαχείριση συμπεριφορών, επικοινωνία με γονείς, διοικητικές απαιτήσεις, ευθύνες και συνεχής συναισθηματική διαθεσιμότητα. Ο εκπαιδευτικός καλείται να είναι ταυτόχρονα παιδαγωγός, οργανωτής, εμψυχωτής και σταθερό σημείο αναφοράς.
Μέσα σε αυτή την καθημερινότητα, η εξουθένωση (burnout) εμφανίζεται αθόρυβα.
Το burnout δεν είναι προσωπική αποτυχία
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας περιγράφει το burnout ως φαινόμενο που σχετίζεται με το χρόνιο εργασιακό στρες και χαρακτηρίζεται από συναισθηματική εξάντληση, αποστασιοποίηση και μειωμένη αίσθηση επάρκειας. Δεν πρόκειται απλώς για μια δύσκολη εβδομάδα. Πρόκειται για μια σταδιακή αποσύνδεση από την ενέργεια και το νόημα της προσφοράς μας.
Σε αυτό το σημείο, η θετική προσέγγιση στο coaching δεν μας ζητάει να «σκεφτόμαστε θετικά» ούτε να αγνοούμε τις δυσκολίες. Μας προσφέρει έναν χάρτη προστασίας βασισμένο σε 5 βασικές διαστάσεις της ανθρώπινης ευεξίας.
5 Πυλώνες Ευεξίας στην Πράξη
1. Μικρές πηγές θετικότητας μέσα στην ημέρα
Δεν πρόκειται για τεχνητό ενθουσιασμό, αλλά για τη συνειδητή εστίαση σε στιγμές που μας δίνουν ανάσα: ένα χαμόγελο μαθητή, μια καλή συνεργασία στο διάλειμμα, μια στιγμή χιούμορ στην τάξη.
● Coaching ερώτηση: Ποια μικρή στιγμή της σημερινής ημέρας αξίζει να μη χαθεί μέσα στην κούραση;
● Μικρή πρακτική: Στο τέλος της μέρας, κράτα σημείωση για μία μόνο στιγμή που σου έδωσε χαρά ή ανακούφιση.
2. Στιγμές δημιουργικής εμπλοκής
Είναι οι στιγμές που αξιοποιούμε τα δυνατά μας στοιχεία και αισθανόμαστε πραγματικά παρόντες, όταν διηγούμαστε μια ιστορία, σχεδιάζουμε μια βιωματική δραστηριότητα ή βλέπουμε ένα παιδί να κατανοεί κάτι νέο.
● Coaching ερώτηση: Ποια προσωπικά σου δυνατά στοιχεία αξιοποιείς λιγότερο από
όσο θα ήθελες στην τάξη;
3. Αυθεντική σύνδεση και όρια
Οι ανθρώπινες σχέσεις στο σχολείο μπορούν να λειτουργήσουν ως ασπίδα. Μια ουσιαστική κουβέντα με έναν συνάδελφο, η δυνατότητα να ζητήσουμε βοήθεια, αλλά και η ικανότητα να θέτουμε όρια, είναι πηγές ψυχικής ανθεκτικότητας.
● Coaching ερώτηση: Σε ποια επαγγελματική σχέση χρειάζεται να βάλεις ένα
καθαρότερο, πιο υγιές όριο;
4. Επανασύνδεση με το «Γιατί»
Το νόημα στην εκπαίδευση συχνά καλύπτεται από τη γραφειοκρατία και το άγχος.
Επανασύνδεση σημαίνει να θυμόμαστε ποιες βασικές αξίες θέλουμε να υπηρετούμε (π.χ. αποδοχή, ασφάλεια, δημιουργικότητα, συμπερίληψη).
● Coaching ερώτηση: Ποια αξία θέλεις να χαρακτηρίζει την παρουσία σου στην τάξη
αυτή την εβδομάδα;
5. Αναγνώριση της καθημερινής προόδου
Στο σχολείο, η λίστα υποχρεώσεων δεν τελειώνει ποτέ. Αν περιμένουμε να τα τελειώσουμε όλα για να νιώσουμε αποτελεσματικοί, θα μένουμε πάντα ανικανοποίητοι. Χρειάζεται να αναγνωρίζουμε τα μικρά, καθημερινά βήματα.
● Coaching ερώτηση: Τι κατάφερες αυτή την εβδομάδα που δεν έχεις ακόμα
αναγνωρίσει στον εαυτό σου;
Η ατομική φροντίδα δεν αντικαθιστά την οργανωσιακή ευθύνη
Ο κουρασμένος εκπαιδευτικός δεν χρειάζεται να ακούσει ότι πρέπει να «προσπαθήσει περισσότερο» για να είναι καλά. Χρειάζεται υποστήριξη, ρεαλιστικές απαιτήσεις, ψυχολογική ασφάλεια και ένα σχολικό περιβάλλον που δεν θεωρεί την υπερπροσπάθεια ως αυτονόητη νόρμα.
Η ενδυνάμωση μέσω του coaching δεν μας ζητά απλώς να αντέξουμε σε συνθήκες πίεσης.
Μας καλεί να αναρωτηθούμε:
«Τι χρειάζομαι σήμερα για να μπορώ να συνεχίσω να προσφέρω, χωρίς να χάνω τον εαυτό μου;»
της Παναγιώτας Μαράτου – Personal Coach
